Vrijgevochten geest

Jaren geleden werkte ik in een instelling waar dakloze mensen werden opgevangen, vaak voor een korte periode, soms voor altijd.

Op een ochtend kwam ik onze nieuwe bewoner tegen, gezeten in de huiskamer van de instelling, een oudere man van zo tegen de zestig jaar, met zijn lange grijze haren, bril, spijkerbroek met T-shirt getatoeëerd, leek hij op een ouwe hippie, een vrijgevochten geest.

Hij nam geen blad voor de mond, was direct en eigenzinnig, ging zijn eigen gang en was een einzelgänger.  Wegens gezondheidsklachten, had hij besloten om tijdelijk zijn intrek te nemen bij onze instelling.

Het was een fascinerende man, hij vertelde van zijn zwervend bestaan met veel flair en bravoure zodat je als het ware zijn verhalen tot leven zag komen door zijn beeldend vertellen.

Hij gaf aan van joodse afkomst te zijn,  zijn ouders en familie waren in de gaskamers van een concentratiekamp omgekomen. Hierdoor raakte hij ontworteld, voelde zich nergens meer thuis en begon een zwervend bestaan te leiden.

Hij bracht zijn verhalen niet met de armoede, kou, honger en ontbering die dit leven zeker met zich mee hadden gebracht, maar hij schetste de prachtige natuur, de lavendel velden in Frankrijk. Daar sliep hij met zijn slaapzak tussen, in die geurende bloemen met hun overweldigende kleuren van diep paars. Als hij wakker werd geurend naar lavendel, ging hij naar het dichtstbijzijnde pompstation en daar kon hij zich wassen, soms douchen en dan sprak hij mensen aan die kwamen tanken.

Vaak zat hij ergens in het centrum van een dorpje te bedelen en kwam zo aan geld voor zijn eten. Maar vaker kreeg hij leuke gesprekken met de bewoners en werd hij door hen uitgenodigd. Onze hippie kon namelijk goed koken en als bedankje voor de uitnodiging kookte hij dan voor de bewoners.

Al zijn verhalen waren doordrenkt met avontuur, de mensheid die goed deed en niet kwaad, liefde voor de natuur, de vrijheid om te gaan waar je naar toe wil, bijna te mooi om waar te zijn.

De andere kant was er natuurlijk ook, mensen die hem zagen als uitschot, onwaardig, “waarom ben jij een zwerver? dat is vast je eigen schuld, ga werken voor je geld”.

Overtuigingen die zo gemakkelijk worden geuit door mensen die nooit dieper hebben gekeken dan wat ze voor ogen zien. Die de innerlijke pijn en schoonheid van deze mensen negeren, hun kracht om in zware omstandigheden te overleven zien als mislukking en niet kunnen zien, ik bedoel die persoon echt kunnen zien, wie hij of zij is, zo waardevol en kostbaar als de meest waardevolle diamanten.

Onze zwerver kon door zijn positieve kijk, de mooie dingen om zich heen blijven opmerken en hierdoor overleven. Het was een bewuste keus om te blijven zwerven.

Na ongeveer een half jaar verdween hij onopvallend zoals hij gekomen was, een prachtig mens met een verhalend talent, die door zijn verhalen je even kon meenemen naar prachtige oorden en de zorg van alledag hierdoor liet verdwijnen, dat was zijn kracht. Wat kunnen wij daar veel van leren. Ik hoop dat hij die plek om thuis te komen uiteindelijk heeft gevonden.

Zoek de stilte

Vanochtend sinds enige tijd weer eens alleen gewandeld.

Het was zonnig en rustig buiten, de blaadjes van de bomen ruisten zachtjes in een warm ochtendbriesje, af en toe snaterde er een eendje en er was een symfonie van prachtige geluiden hoorbaar uit de vele vogelkeeltjes die rondom mij vlogen.

Op een bankje keek ik hierna en voelde de rust van God op mij neerdalen, er kwam stilte in mijn binnenste. De onrust verdween en ik ervoer Zijn aanwezigheid en vrede.

Voor mij op het paadje zag ik allerlei steentjes liggen, grijs en kleurloos, grote en kleine steentjes, soms lag er een zwart of wit steentje dat afstak qua kleur van de rest, ik voelde mij als dat hele kleine onopvallende steentje, kleiner dan de meeste steentjes die daarnaast lagen, onbeduidend, onopvallend.

Maar plotseling scheen er een zonnestraal vol op dat kleine grijze steentje en ik zag dat het een stukje glas was, zodra de zon het stukje glas bescheen begon het te schitteren alsof het de kostbaarste diamant was, er ging zo`n grote schittering en schoonheid vanuit dat het mijn adem benam. Naast al die grijze stenen zag je een bijna bovenaardse schittering met daarin alle kleuren van de regenboog en er kwam spontaan bij mij een herinnering naar boven, uit mijn kindertijd, ik zal een jaar of twaalf zijn geweest dat ik een gedichtenboekje van Nel Benschop ik handen kreeg en er dit gedicht uit las:

 “Het lag zomaar in het gras, een stukje glas, een ding van niets waar niemand naar zou talen, maar in het zonlicht lag het fel te stralen, alsof `t een helder brandend vuurtje was. Laat mij Heer, als dat stukje glas, zo klein en nietig, liggen in Uw Heilige handen, beschijn mij dan, opdat ik doe ontbranden, de harten die nog kil en kleurloos zijn.”

Best oubollige taal maar ik heb het schijnbaar al die jaren ergens opgeslagen en nu ik hier zo rustig zit op een bankje en kijk naar dit prachtige licht op dat onbeduidende stukje glas, kan ik alleen maar bidden en zeggen: “Here Jezus , dat is wat ik ook wil, door Uw liefde beschenen te worden en dan zien andere mensen om mij heen Uw prachtige licht, Uw liefde.”

Ook ervoer ik hoe vaak ik tegen mijn cliënten had gezegd wanneer ze in identiteitscrisis waren, dat het uiteindelijk niet gaat om wat je doet, maar wie je bent. Al zou je niets productiefs meer kunnen doen, maar gewoon de persoon zijn, die je bent, dan zou dat al genoeg zijn.

Een heel proces, om te gaan ervaren dat het niet om jouw presteren gaat. Op dat moment zag ik hoe ikzelf ook bezig was met waardering te ontvangen door alles wat ik deed, maar de waardering en waarde ontvang ik van de Here Jezus, Hij weet wie ik ben en ik mag in die stille wonderbaarlijke vrede gaan ervaren, hoe groot Hij is en hoe Hij ieder van Zijn kinderen wil beschijnen met Zijn licht, net als dat stukje glas.

Met deze vrede keer ik naar huis, naar de praktijk van alle dag, met alles wat voor mij ligt, maar gevuld met vreugde en vrede. Zoek, de stilte, God spreekt tot onze ziel in stilte.

Wie ben ik?

Ken je dat televisieprogramma van vroeger  “Wie van de drie”? Dan moest een panel van bekende Nederlanders raden wie van de drie deelnemers het  betreffende beroep had, zoals bijvoorbeeld stewardess, of secretaresse.

Hieruit blijkt dat men vaak een stereotype in gedachten heeft hoe nu een stewardess er precies uit moet zien. Ook wijzelf hebben een beeld  en gedachten over onszelf, wie we zijn. Dat wordt grotendeels bepaald in onze vroege jeugd, we zien wie we zijn terug in wat onze ouders, vrienden, leerkrachten aan ons laten zien door woorden en daden .

Als een klein kind voor het eerst een paar stapjes zet en hij/zij ziet de trots en liefde in de ogen van zijn mama of papa dan ervaart het kind dat het een grote prestatie levert en het voelt zich geliefd en veilig. Op school hoor je wat anderen van je vinden, hoe ze je zien en ook dat bepaalt hoe jij jezelf als persoon ervaart. Als men jou grappig vindt en je hoort dit steeds terug van anderen dan neem je aan dat je grappig bent.

Helaas zien we dat dit ook geldt wanneer in de ogen van mama of papa geen trots of liefde te zien is, wanneer je als klein kind stapjes zet op weg naar zelfstandigheid. Wanneer het kind te horen krijgt dat het beter zijn bes t moet doen,  dat het beter was geweest wanneer het niet geboren was, dat je uit je omgeving te horen krijgt dat je een sukkel bent, onhandig, lelijk enz. Ook dit bepaalt je eigenwaarde en je idee over wie jij bent. Zo ontwikkel je een positief  of een negatief zelfbeeld . Een realistisch positief zelfbeeld bouw je op wanneer er liefde, veiligheid is tijdens je opgroeien men spreekt ook wel van een veilig gehechte hechtingstijl. Je ervaart dan dat je er mag zijn, om wie je bent en niet om wat je doet. Vaak leren wij in deze maatschappij dat je er alleen toe doet  en o.k. bent als je iemand wordt, veel geld verdient, een grote carrière nastreeft en dat je iemand bent als je veel doet. Als je dan een gewoon leventje leidt en niet zulke grote ambities hebt, kun je je gauw minder voelen dan die ander in je omgeving.

We zien dus dat je tijdens je prille jeugd een soort van fundament bouwt over wie je bent, wat je vindt en hoe het hoort.  Dat is dan wat je hebt teruggekregen van anderen, zowel positief als negatief. Ben je veel gepest dan heeft dit grote gevolgen voor je zelfbeeld en identiteit. Want wanneer je steeds te horen krijgt dat je niemand bent, dat je uitgesloten wordt van de groep, wanneer je zowel fysiek als psychisch mishandeld wordt dan laat dit diepe sporen na, met name in je je zelfbeeld en hoe jij mensen ervaart. Je leert om onzichtbaar te zijn, om alles goed te doen, fouten maken is not done want dan ben je kwetsbaar en je legt de lat erg hoog voor jezelf. De perfectionist wordt geboren. Maar wat nog veel erger is,  is dat je ook een hekel krijgt aan jezelf en gelooft wat er over je gezegd wordt. Zoals je weet is een fundament erg belangrijk wanneer je een huis gaat bouwen en dit bepaalt hoe stevig je huis wordt. In dit fundament liggen ook “beliefs”  (overtuigingen) verankerd  over jezelf,  zoals ” ik mag er zijn zoals ik ben” of “ik ben waardeloos” “ik ben slecht”. Je gaat je gedragen naar je zelfbeeld en bouwt je levenshuis op dit fundament.

Wie ben ik? Is een vraag die wij ons zelf regelmatig afvragen, in iedere nieuwe levensfase komt dit terug,  je hebt een beeld voor ogen hoe je wilt zijn en hoe dit te bereiken. Vaak ontstaan mechanismen om zo goed mogelijk voor de dag te komen, maar eigenlijk ziet men niet wie jij werkelijk bent, die persoon zit diep weggescholen van binnen. Dat kost veel energie en geeft eenzaamheid.  Maar dan komt nu het goede nieuws, je kunt bouwen op een nieuw fundament, een fundament wat staat op Waarheid. Namelijk wat God zegt over wie jij bent, dat kunnen we lezen in de Bijbel. Daar staat in Johannes 8 vers 32,33 dat de Here Jezus zegt dat de waarheid je vrij  zal maken. De waarheid over je leven en dat is te vinden in de Bijbel. Daar lezen we dat God jou heeft gemaakt en je liefheeft om wie jij bent en niet om wat je doet. Dat je door Hem hooggeschat bent en kostbaar ( Jesaja 43 vers 4).

Jij bent uniek er is er maar 1 persoon zoals jij. Die woorden mogen gaan zakken in je hart. Die woorden geven bevrijding en creëren ruimte om te gaan ontdekken wie jij werkelijk bent in Zijn ogen.

Daar is voor nodig dat je van je oude fundament afstapt en op het nieuwe fundament van Zijn Woord gaat staan. Dat  klinkt erg eenvoudig maar dat is best moeilijk, want je gaat als het ware nieuwe denkpaadjes in je hersens aanleggen. Dat doe je door iedere dag en in moeilijke situaties hardop Zijn woord uit te spreken over jezelf, dat je geliefd bent door Hem, dat je er mag zijn en dat Hij een  plan heeft voor je leven. De oude uitgesleten, vertrouwde denkpaadje mogen overwoekerd raken door onkruid. Dan ga je werkelijk ontdekken wie jij bent. Dan mag je je gaan hechten aan de Here Jezus en in Zijn ogen kijken die altijd met liefde naar jou kijken zonder veroordeling.

Met de volgende Bijbeltekst wil ik eindigen :” Want alzo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat een ieder, die in Hem gelooft, niet verloren ga, maar eeuwig leven hebbe. Johannes 3:16

Een ieder, dat geldt dus ook voor jou, Hij is een God van personen, Hij heeft jou lief!